1. सकारः

__________विसर्गः + (कर्कशव्यञ्जनानि) = स् 

_______________ឧ. बालः +  तत्र = बालस्तत्र ( : = स् )

_________________रामः +  च = (रामस्च) रामश्च ( : = स् )

_________________कृष्णः +  छात्रः = (कृष्णस्छात्रः) कृष्णश्छात्रः  ( : = स् )

_________________डयमानः +  टिट्टिभः = डयमानष्टिट्टिभः, (डयमानस्टिट्टिभः) ( : = स्)

__________विसर्गः + (श ष श) = स् / :

_______________ឧ. पयः +  शीतलम् = पयस् शीतलम् , पयश्शीतलम्, पयःशीतलम्।

_________________श्रीधरः +  षष्ठः = श्रीधरस् षष्ठः, श्रीधरष्षष्ठः, श्रीधरःषष्ठः ।

_________________भक्तः + सेवते = भक्तस् सेवते, भक्तः सेवते।

 

2. जिह्वामूलीयः उपध्मानीयश्च

__________विसर्गः + क/ख = x (जिह्वामूलीयः) 

_______________ឧ. बालः +  करोति = बाल x  करोति / बालः करोति।

_________________तरुणः +  खनति = तरुण  x खनति / तरुणः खनति।

__________विसर्गः + प/फ = x (उपध्मानीयः) 

_______________ឧ. कृष्णः +  पिबति = कृष्ण x  पिबति / कृष्णः पिबति।

_________________वृक्षः +  फलति = वृक्ष x  फलति / वृक्षः फलति।

3. रेफः

__________(अ आ इत्येतौ विना स्वराः) + विसर्गः(:) + (स्वराः/मृदुव्यञ्जनानि) = र् 

_______________ឧ. मुनिः +  इति =  मुनिरिति  ( : = र् )

_________________भानिः +  असौ =  भानुरसौ  ( : = र् )

_________________तैः +  आगतम् =  तैरागतम्  ( : = र् )

_________________धेनुः +  गच्छति =  धेनुर्गच्छति  ( : = र् )

_________________एतैः +  भक्षितम् =  एतैर्भक्षितम्  ( : = र् )

4. लोपः

__________अव्ययसम्बन्धी विसर्गः + (स्वराः/मृदुव्यञ्जनानि) = र् 

_______________ឧ. पुनः +  अत्र =  पुनरत्र  ( : = र् )

_________________प्रातः +  गच्छति =  प्रातर्गच्छति  ( : = र् )

__________ऋकारान्तशब्दस्य सम्बोधनसम्बन्धी विसर्गः + (स्वराः/मृदुव्यञ्जनानि) = र् 

_______________ឧ. पितः +  वन्दे =  पितर्वन्दे  ( : = र् )

__________आ + विसर्गः(:) + (स्वराः/मृदुव्यञ्जनानि) = लोपः 

_______________ឧ. बालाः +  अत्र =  बाला अत्र। बालाः +  एधन्ते =  बाला एधन्ते।

_________________ताः +  गच्छन्ति =  ता गच्छन्ति। वृद्धाः +  यान्ति =  वृद्धा यान्ति।

__________अ + विसर्गः(:) + (अकारं विना स्वराः) = लोपः 

_______________ឧ. रामः +  आगच्छति =  राम आगच्छति।

_________________कृष्णः +  एति =  कृष्ण एति।

__________एषः, सः  > एष, स 

_______________ឧ. एषः +  इच्छति =  एष इच्छति। एषः +  गच्छति =  एष गच्छति।

_________________सः +  आगच्छति = स आगच्छति। सः +  तत्र =  स तत्र।

__________अकारं विना स्वरः + विसर्गः + र् = लोपः , पूर्वस्य दीर्घः

_______________ឧ. कविः +  रचयति =  कवी रचयति। भानुः+ राजते = भानू राजते।  

_________________पुनः + रमते = पुना रमते।

5. उकारः

__________(अ) + विसर्गः + (अ/मृदुव्यञ्जनानि) = उकारः

_______________ឧ. रामः +  अपि =  रामोऽपि। बालः + हसति = बालो हसति।