top of page

តទ្ធិតប្រត្យយ

តទ្ធិតប្រត្យយ

मतुप्(मत्), वतुप्(वत्),   इनि(इन्),   तरप्(तर),   तमप्(तम),   मयट्(मय),   अण(अ),   ठक्(इक),
इतच्(इत),   त्व,   तल्,   यत्,   थाल्(था),   तसिल्(तः)

មតុប៑(មត៑) ប្រត្យយ

मतुप्  (मत्) - प्रत्यय
शद्ब + प्रत्यय 

- शक्ति + मतुप् > शक्तिमत्
- श्री + मतुप् > श्रीमत्
- धी + मतुप् > श्रीमत्
- बुद्धि + मतुप् > बुद्धिमत्
- मधु + मतुप् > मधुमत्
- इक्षु + मतुप् > इक्षुमत्
- कीर्ति + मतुप् > कीर्तिमत्

-
पुंलिङ्ग

शक्तिमान्
श्रीमान्
धीमान्
बुद्धिमान्
मधुमान्
इक्षुमान्
कीर्तिमान्

-
स्त्रीलिङ्ग

शक्तिमती
श्रीमती
धीमती
बुद्धिमती
मधुमती
इक्षुमती
कीर्तिमती

-
नपुंसकलिङ्ग

शक्तिमत्
श्रीमत्
धीमती
बुद्धिमती
मधुमती
इक्षुमती
कीर्तिमत्

វតុប៑(វត៑) ប្រត្យយ

वतुप्  (वत्) - प्रत्यय
शद्ब + प्रत्यय 

- धन + वतुप् > धनवत्
- बल + वतुप् > बलवत्
- रूप + वतुप् > रूपवत्
- विद्या + वतुप् > विद्यावत्
- गुण + वतुप् > गुणवत्
- लक्ष्मी + वतुप् > लक्ष्मीवत्
- ज्ञान + वतुप् > ज्ञानवत्
- दया + वतुप् > दयावत्
- पुत्र + वतुप् > पुत्रवत्
- फल + वतुप् > फलवत्

-
पुंलिङ्ग

धनवान्
बलवान्
रूपवान्
विद्यावान्
गुणवान्
लक्ष्मीवान्
ज्ञानवान्
दयावान्
पुत्रवान्
फलवान्

-
स्त्रीलिङ्ग

धनवती
बलवती
रूपवती
विद्यावती
गुणवती
लक्ष्मीवती
ज्ञानवती
दयावती
पुत्रवती
फलवती

-
नपुंसकलिङ्ग

धनवत्
बलवत्
रूपवत्
विद्यावत्
गुणवत्
लक्ष्मीवत्
ज्ञानवत्
दयावत्
पुत्रवत्
फलवत्

ឥនិ (ឥន៑) ប្រត្យយ

इनि  (इन्) - प्रत्यय
शद्ब + प्रत्यय 

- रथ + इनि > रथिन्
- दण्ड + इनि > दण्डिन्
- बल + इनि > बलिन्
- गुण + इनि > गुणिन्
- धन + इनि > धनिन्
- सुख + इनि > सुखिन्
- दुःख + इनि > दुःखिन्
- दान + इनि > दानिन्
- मान + इनि > मानिन्
- लोभ + इनि > लोभिन्
- लाभ + इनि > लाभिन्
- दन्त + इनि > दन्तिन्
- कर + इनि > करिन्
- हस्त + इनि > हस्तिन्
- वैर + इनि > वैरिन्
- विद्यार्थ + इनि > विद्यार्थिन्
- मन्त्र + इनि > मन्त्रिन्

-
पुंलिङ्ग

रथी
दण्डी
बली
गुणी
धनी
सुखी
दुःखी
दानी
मानी
लोभी
लाभी
दन्ती
करी
हस्ती
वैरी
विद्यार्थी
मन्त्री

-
स्त्रीलिङ्ग

रथिनी
दण्डिनी
बलिनी
गुणिनी
धनिनी
सुखिनी
दुःखिनी
दानिनी
मानिनी
लोभिनी
लाभिनी
दन्तिनी
करिनी
हस्तिनी
वैरिणी
विद्यार्थिनी
मन्त्रिणी

-
नपुंसकलिङ्ग

रथि
दण्डि
बलि
गुणि
धनि
सुखि
दुःखि
दानि
मानि
लोभि
लाभि
दन्ति
करि
हस्ति
वैरि
विद्यार्थि
मन्त्रि

តរប៑ (តរ) ប្រត្យយ

तरप्  (तर) - प्रत्यय
गुणशब्द + प्रत्यय 

- प्रशस्य + तरप् > प्रशस्यतर
- गुरु + तरप् > गुरुतर
- लघु + तरप् > लघुतर
- पटु + तरप् > पटुतर
- कुशल + तरप् > कुशलतर
- उच्च + तरप् > उच्चतर
- चतुर + तरप् > चतुरतर
- दीर्घ + तरप् > दीर्घतर
- सुन्दर + तरप् > सुन्दरतर
- स्थिर + तरप् > स्थिरतर
- तीव्र + तरप् > तीव्रतर
- मधुर + तरप् > मधुररतर
- अल्प + तरप् > अल्पतर
- प्रिय + तरप् > प्रियतर
- बहु + तरप् > बहुरतर
- बहुल + तरप् > बहुलरतर
- श्रेष्ट + तरप् > श्रेष्टतर
- साधु + तरप् > साधुतर
- ह्रस्व + तरप् > ह्रस्वतर

-
पुंलिङ्ग

प्रशस्यतरः
गुरुतरः
लघुतरः
पटुतरः
कुशलतरः
उच्चतरः
चतुरतरः
दीर्घतरः
सुन्दरतरः
स्थिरतरः
तीव्रतरः
मधुरतरः
अल्पतरः
प्रियतरः
बहुतरः
बहुलतरः
​श्रेष्ठतरः
साधुतरः
​ह्रस्वतरः

-
स्त्रीलिङ्ग

प्रशस्यतरा
गुरुतरा
लघुतरा
पटुतरा
कुशलतरा
उच्चतरा
चतुरतरा
दीर्घतरा
सुन्दरतरा
स्थिरतरा
तीव्रतरा
मधुरतरा
अल्पतरा
प्रियतरा
बहुतरा
बहुलतरा
​श्रेष्ठतरा
साधुतरा
​ह्रस्वतरा

-
नपुंसकलिङ्ग

प्रशस्यतरम्
गुरुतरम्
लघुतरम्
पटुतरम्
कुशलतरम्
उच्चतरम्
चतुरतरम्
दीर्घतरम्
सुन्दरतरम्
स्थिरतरम्
तीव्रतरम्
मधुरतरम्
अल्पतरम्
प्रियतरम्
बहुतरम्
बहुलतरम्
​श्रेष्ठतरम्
साधुतरम्
​ह्रस्वतरम्

តមប៑ (តម) ប្រត្យយ

तमप्  (तम) - प्रत्यय
गुणशब्द + प्रत्यय 

- प्रशस्य + तमप् > प्रशस्यतर
- गुरु + तमप् > गुरुतर
- लघु + तमप् > लघुतर
- पटु + तमप् > पटुतर
- कुशल + तमप् > कुशलतर
- उच्च + तमप् > उच्चतर
- चतुर + तमप् > चतुरतर
- दीर्घ + तमप् > दीर्घतर
- सुन्दर + तमप् > सुन्दरतर
- स्थिर + तमप् > स्थिरतर
- तीव्र + तमप् > तीव्रतर
- मधुर + तमप् > मधुररतर
- अल्प + तमप् > अल्पतर
- प्रिय + तमप् > प्रियतर
- बहु + तमप् > बहुरतर
- बहुल + तमप् > बहुलरतर
- श्रेष्ट + तमप् > श्रेष्टतर
- साधु + तमप् > साधुतर
- ह्रस्व + तमप् > ह्रस्वतर

-
पुंलिङ्ग

प्रशस्यतमः
गुरुतमः
लघुतमः
पटुतमः
कुशलतमः
उच्चतमः
चतुरतमः
दीर्घतमः
सुन्दरतमः
स्थिरतमः
तीव्रतमः
मधुरतमः
अल्पतमः
प्रियतमः
बहुतमः
बहुलतमः
​श्रेष्ठतमः
साधुतमः
​ह्रस्वतमः

-
स्त्रीलिङ्ग

प्रशस्यतमा
गुरुतमा
लघुतमा
पटुतमा
कुशलतमा
उच्चतमा
चतुरतमा
दीर्घतमा
सुन्दरतमा
स्थिरतमा
तीव्रतमा
मधुरतमा
अल्पतमा
प्रियतमा
बहुतमा
बहुलतमा
​श्रेष्ठतमा
साधुतमा
​ह्रस्वतमा

-
नपुंसकलिङ्ग

प्रशस्यतमम्
गुरुतमम्
लघुतमम्
पटुतमम्
कुशलतमम्
उच्चतमम्
चतुरतमम्
दीर्घतमम्
सुन्दरतमम्
स्थिरतमम्
तीव्रतमम्
मधुरतमम्
अल्पतमम्
प्रियतमम्
बहुतमम्
बहुलतमम्
​श्रेष्ठतमम्
साधुतमम्
​ह्रस्वतमम्

មយដ៑ (មយ) ប្រត្យយ

मयट्  (मय) - प्रत्यय
शब्द + प्रत्यय 

- शान्ति + मयट् > शान्तिमय
- आनन्द + मयट् > आनन्दमय
- सुख + मयट् > सुखमय
- तेजः + मयट् > तेजोमय
- मृत् + मयट् > मृण्मय
- स्वर्ण + मयट् > स्वर्णमय
- लौह + मयट् > लौहमय
- आम्र + मयट् > आम्रमय
- अन्धकार + मयट् > अन्धकारमय
- करुणा + मयट् > करुणामय
- जल + मयट् > जलमय
- तिल + मयट् > चिलमय
- तृण + मयट् > तृणमय
- पवित्र + मयट् > पवित्रमय
- दुःख + मयट् > दुःखमय
- प्रकाश + मयट् > प्रकाशमय
- वाच् + मयट् > वाङ्मय
- शोक + मयट् > शोकमय

-
पुंलिङ्ग

शान्तिमयः
आनन्दमयः
सुखमयः
तेजोमयः
मृण्मयः
स्वर्णमयः
लौहमयः
आम्रमयः
अन्धकारमयः
करुणामयः
जलमयः
तिलमयः
तृणमयः
पवित्रमयः
दुःखमयः
प्रकाशमयः
वाङ्मयः
शोकमयः

-
स्त्रीलिङ्ग

शान्तिमयी
आनन्दमयी
सुखमयी
तेजोमयी
मृण्मयी
स्वर्णमयी
लौहमयी
आम्रमयी
अन्धकारमयी
करुणामयी
जलमयी
तिलमयी
तृणमयी
पवित्रमयी
दुःखमयी
प्रकाशमयी
वाङ्मयी
शोकमयी

-
नपुंसकलिङ्ग

शान्तिमयम्
आनन्दमयम्
सुखमयम्
तेजोमयम्
मृण्मयम्
स्वर्णमयम्
लौहमयम्
आम्रमयम्
अन्धकारमयम्
करुणामयम्
जलमयम्
तिलमयम्
तृणमयम्
पवित्रमयम्
दुःखमयम्
प्रकाशमयम्
वाङ्मयम्
शोकमयम्

អណ៑ (អ) ប្រត្យយ

अपत्यतद्धित   (អបត្យតទ្ធិត)

अण् (अ) - प्रत्यय
शद्ब + प्रत्यय

- वसुदेव + अण् 
- वशिष्ठ + अण् 
- विश्वामित्र + अण् 
- अश्वपति + अण्
- यदु + अण्

- 
-

= वासुदेवः
= वाशिष्ठः
= वैश्वामित्रः
= आश्वपतः
= यादवः

-
शद्ब + प्रत्यय
 
- मनु + अण् 
- पुत्र + अण् 
- कुरु + अण् 
- दनु + अण्
- पण्डु + अण्

-
-

= मानवः
= पौत्रः
= कौरवः
= दानवः
= पाण्डवः

भावतद्धित   (ភាវតទ្ធិត)

अण् (अ) - प्रत्यय
शद्ब + प्रत्यय 

- कुशल + अण् 
- गिरु + अण् 
- शिशु + अण्

-
-

= कौशलम्
= गौरवम्
= शैशवम्

-
शद्ब + प्रत्यय 

- मृदु + अण्
- लघु+ अण्

-
-
= मार्दवम्

= लाघवम्

ឋក៑ (ឥក) ប្រត្យយ

ठक् (इक) - प्रत्यय
शद्ब + प्रत्यय 

- वाच् + ठक् = वाचिक
- शरीर + ठक् = शारीरिक
- धर्म + ठक् = धार्मिक
- कर्म + ठक् = कार्मिक
- नगर + ठक् = नागरिक
- भूत + ठक् = भौतिक
- अध्यात्म + ठक् = आध्यात्मिक
- अस्ति + ठक् = आस्तिक
- इतिहास + ठक् = एतिहासिक
- कृत + ठक् = कार्तिक
- दधि + ठक् = दाधिक
- देह + ठक् = दैहिक
- दिन + ठक् = दैनिक
- न्याय + ठक् = नैयायिक
- पुराण + ठक् = पौराणिक
- पक्ष + ठक् = पाक्षिक
- भूगोल + ठक् = भौगोलिक
- मीन + ठक् = मैनिक
- मयूर + ठक् = मायूरिक
- मूल + ठक् = मौलिक
- शब्द + ठक् = शाब्दिक
- संसार + ठक् = सांसारिक
- हस्ती + ठक् = हास्तिक
- सप्ताह + ठक् = साप्ताहिक
- वेद + ठक् = वैदिक

-
पुंलिङ्ग 

वाचिकः
शारीरिकः
धार्मिकः
कार्मिकः
नागरिकः
भौतिकः
आध्यात्मिकः
आस्तिकः
एतिहासिकः
कार्तिकः
दाधिकः
दैहिकः
दैनिकः
नैयायिकः
पौराणिकः
पाक्षिकः
भौगोलिकः
मैनिकः
मायूरिकः
मौलिकः
शाब्दिकः
सांसारिकः
हास्तिकः
साप्ताहिकः
वैदिकः

-
स्त्रीलिङ्ग 

वाचिकी
शारीरिकी
धार्मिकी
कार्मिकी
नागरिकी
भौतिकी
आध्यात्मिकी
आस्तिकी
एतिहासिकी
कार्तिकी
दाधिकी
दैहिकी
दैनिकी
नैयायिकी
पौराणिकी
पाक्षिकी
भौगोलिकी
मैनिकी
मायूरिकी
मौलिकी
शाब्दिकी
सांसारिकी
हास्तिकी
साप्ताहिकी
वैदिकी

-
नपुंसकलिङ्ग 

वाचिकम्
शारीरिकम्
धार्मिकम्
कार्मिकम्
नागरिकम्
भौतिकम्
आध्यात्मिकम्
आस्तिकम्
एतिहासिकम्
कार्तिकम्
दाधिकम्
दैहिकम्
दैनिकम्
नैयायिकम्
पौराणिकम्
पाक्षिकम्
भौगोलिकम्
मैनिकम्
मायूरिकम्
मौलिकम्
शाब्दिकम्
सांसारिकम्
हास्तिकम्
साप्ताहिकम्
वैदिकम्

ឥតច៑ (ឥត) ប្រត្យយ

इतच् (इत) - प्रत्यय
शद्ब + प्रत्यय 

- तारक + इतच् = तारकित
- पिपासा + इतच् = पिपासित
- कुसुम + इतच् = कुसुमित
- क्षुधा + इतच् = क्षुधित
- अङ्कुर + इतच् = अङ्कुरित
- हर्ष + इतच् = हर्षित
- दीक्षा + इतच् = दीक्षित
- बुभुक्षा + इतच् = बुभुक्षित
- कण्डक + इतच् = कण्डकित
- व्याधि + इतच् = व्याधित
- उत्कण्ठा + इतच् = उत्कण्ठित
- तरङ्ग + इतच् = तरङ्गित
- गर्व + इतच् = गर्वित
- दुःख + इतच् = दुःखित
- सुख + इतच् = सुखित
- मुद्रा + इतच् = मुद्रित

-
पुंलिङ्ग 

तारकितः
पिपासितः
कुसुमितः
क्षुधितः
अङ्कुरितः
हर्षितः
दीक्षितः
बुभुक्षितः
कण्डकितः
व्याधितः
उत्कण्ठितः
तरङ्गितः
गर्वितः
दुःखितः
सुखितः
मुद्रितः

-
स्त्रीलिङ्ग 

तारकिता
पिपासिता
कुसुमिता
क्षुधिता
अङ्कुरिता
हर्षिता
दीक्षिता
बुभुक्षिता
कण्डकिता
व्याधिता
उत्कण्ठिता
तरङ्गिता
गर्विता
दुःखिता
सुखिता
मुद्रिता

-
नपुंसकलिङ्ग 

तारकितम्
पिपासितम्
कुसुमितम्
क्षुधितम्
अङ्कुरितम्
हर्षितम्
दीक्षितम्
बुभुक्षितम्
कण्डकितम्
व्याधितम्
उत्कण्ठितम्
तरङ्गितम्
गर्वितम्
दुःखितम्
सुखितम्
मुद्रितम्

ត្វ ប្រត្យយ, តល៑ (តា)ប្រត្យយ

त्व - प्रत्यय
शद्ब + प्रत्यय 

- मूर्ख + त्व
- विद्वस् + त्व
- महत् + त्व
- पवित्र + त्व
- पशु + त्व
- गुरु + त्व
- लघु + त्व
- मित्र + त्व
- कुशल + त्व
- कटु + त्व
- गहन + त्व
- चपल + त्व
- देव + त्व
- प्रचण्ड + त्व
- मधुर + त्व
- पटु + त्व
- ब्राह्मण + त्व
- मृदु + त्व
- शुक्ल + त्व
- शिशु + त्व
- सम + त्व

-
-

= मूर्खत्वम्
= विद्वत्वम्
= महत्त्वम्
= पवित्रत्वम्
= पशुत्वम्
= गुरुत्वम्
= लघुत्वम्
= मित्रत्वम्
= कुशलत्वम्
= कटुत्वम्
= गहनत्वम्
= चपलत्वम्
= देवत्वम्
= प्रचण्डत्वम्
= मधुरत्वम्
= पटुत्वम्
= ब्राह्मणत्वम्
= मृदुत्वम्
= शुक्लत्वम्
= शिशुत्वम्
= समत्वम्

तल्(ता) - प्रत्यय
शद्ब + प्रत्यय 

- मूर्ख + तल्
- विद्वस् + तल्
- महत् + तल्
- पवित्र + तल्
- पशु + तल्
- गुरु + तल्
- लघु + तल्
- मित्र + तल्
- कुशल + तल्
- कटु + तल्
- गहन + तल्
- चपल + तल्
- देव + तल्
- प्रचण्ड + तल्
- मधुर + तल्
- पटु + तल्
- ब्राह्मण + तल्
- मृदु + तल्
- शुक्ल + तल्
- शिशु + तल्
- सम + तल्

-
-
= मूर्खता
= विद्वत्ता
= महत्ता
= पवित्रता
= पशुता
= गुरुता
= लघुता
= मित्रता
= कुशलता
= कटुता
= गहनता
= चपलता
= देवता
= प्रचण्डता
= मधुरता
= पटुता
= ब्राह्मणता
= मृदुता
= शुक्लता
= शिशुता
= समता

យត៑ ប្រត្យយ, ថាល៑ (ថា)ប្រត្យយ, តសិល៑ (តះ)ប្រត្យយ,

यत् - प्रत्यय
शद्ब + प्रत्यय 

- कण्ठ + यत् = कण्ठ्यम्
- 
दन्त + यत् = दन्त्यम्
- 
ओष्ठ + यत् = ओष्ठ्यम्

थाल्(था) - प्रत्यय
सर्वनाम + प्रत्यय 

- यद् + थाल् = यथा
- तद् + थाल् = तथा
- 
उभय + थाल् = उभयथा

तसिल् - प्रत्यय
शब्द + प्रत्यय 

- ग्राम+ तसिल् = ग्रामतः
- वृक्ष + तसिल् = वृक्षतः
- 
तद् + तसिल् = ततः

-
-

- यद् + तसिल् = यतः
- इदम् + तसिल् = इतः
- सर्व + तसिल् = सर्वतः

bottom of page